ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΚΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΑΝΤΡΑ

Στατιστικά στοιχεία δείχνουν πως η κακοποίηση των γυναικών από τους συντρόφους τους είναι κάτι όχι και τόσο ασυνήθιστο στην ελληνική πραγματικότητα. Η κακοποίηση μπορεί να εκδηλώνεται σε λεκτικό ή μη επίπεδο. Δηλαδή να έχει τη μορφή της ψυχολογικής-συναισθηματικής ή της σωματικής βίας. 
Όπως αναφέρθηκε και σε προηγούμενο άρθρο η κακοποιητική συμπεριφορά συνήθως έχει σαν στόχο την άσκηση ελέγχου. Είναι ο τρόπος του θύτη να επιδείξει τη δύναμη του απέναντι στη σύντροφο του και να νιώσει ότι έχει και ότι επανακτά τον έλεγχο μέσω της βίαιης συμπεριφοράς του.
Συνήθως ο άντρας που συμπεριφέρεται κατά αυτόν τον τρόπο έχει μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον όπου η βία ήταν καθημερινό φαινόμενο. Σαν παιδί το πιθανότερο είναι ότι και ο ίδιος είχε υπάρξει μάρτυρας κακοποίησης της μητέρας από τον πατέρα ή ότι είχε υποστεί και ο ίδιος κακοποιητικές συμπεριφορές μεγαλώνοντας σε ένα όχι και τόσο υγιές περιβάλλον.
Συνήθως οι άντρες που κακοποιούν τις συντρόφους τους είναι ανώριμοι, παθολογικά ζηλιάρηδες, ελεγκτικοί, καχύποπτοι, με χαμηλή αυτοεκτίμηση, εξαρτημένοι στην ουσία από τη σύντροφο τους ενώ η παράνοια και ο σαδισμός είναι αυξημένα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας τους. Σε κάποιους άλλους παρατηρείται επίσης μια διαταραχή προσωπικότητας ναρκισσιστικού τύπου. Αυτοί οι άντρες είναι πολύ δύσκολο δυστυχώς να αλλάξουν γιατί έχουν μια τέτοια ¨ατσαλάκωτη¨ εικόνα για τον εαυτό τους που οτιδήποτε νιώσουν ότι πάει να απειλήσει την εικόνα τους αυτή, ή θα το απορρίψουν ή θα το διαστρεβλώσουν. Συνεπώς θα κατηγορήσουν όλους τους άλλους για τη δικιά τους συμπεριφορά και πολύ δύσκολα θα αναλάβουν την ευθύνη να δουλέψουν πάνω στα προβλήματα της σχέσης τους. Βλέπουν τον εαυτό τους εξιδανικευμένα, έχουν ιδέες μεγαλείου και πολλές φορές διεκδικούν με ένα δραματικό τρόπο, σα να είναι οι ίδιοι ηθοποιοί στο θέατρο της ζωής τους. Όλη αυτή η συμπεριφορά τους έχει σαν βάση τη μειονεξία που νιώθουν και μια έλλειψη αγάπης για τον εαυτό τους κατά βάθος, έστω και αν δε μπορούν να την αντιληφθούν σε ένα συνειδητό επίπεδο.
Ένα κομμάτι τους το νιώθουν ανεπαρκές και έτσι όταν θα νιώσουν τη επερχόμενη ματαίωση θα επιτεθούν στη σύντροφο τους είτε λεκτικά είτε με την άσκηση σωματικής βίας για να ανακτήσουν μια ψευδή αίσθηση ικανοποίησης: δεν είναι πια οι αδύναμοι αλλά οι δυνατοί, μέσα στη σχέση. Αυτήν την ικανοποίηση την παίρνουν σε μη συνειδητό επίπεδο μέσα από την ταπείνωση και τον εξευτελισμό της γυναίκας.
Από την άλλη, η γυναίκα-θύμα σε πολλές περιπτώσεις είναι και η ίδια εξαρτημένη από τον σύντροφο της. Στη δομή της προσωπικότητας της υπάρχουν στοιχεία άγχους και κατάθλιψης τα οποία τρέφονται και μεγεθύνονται από την όποια μορφή βίας υπάρχει μέσα στην κακοποιητική σχέση. Το άγχος της, την οδηγεί σταδιακά στην κατάθλιψη και σαν αποτέλεσμα καταλήγει να νιώθει ανήμπορη να αλλάξει τη ζωή της. Αν εξαρτάται και οικονομικά από τον σύντροφο της, ακόμα χειρότερα. Ένας φαύλος κύκλος εγκλωβισμού δημιουργείται για τη συγκεκριμένη γυναίκα. Η ίδια παγιδεύεται στο φόβο ενός πιθανού ξεσπάσματος θυμού του συντρόφου της. Τα συναισθήματα της προς το θύτη είναι μεικτά. Από τη μία νιώθει αγάπη ίσως και συμπόνια για τον ίδιο. Είναι μια πλευρά του εαυτού της που τον δικαιολογεί για το φέρσιμο του, που καταλαβαίνει τις δυσκολίες που αντιμετώπισε στην παιδική του ηλικία ή αντιμετωπίζει τώρα λόγω δουλειάς, οικονομικών, ευρύτερου οικογενειακού περιβάλλοντος και πιστεύει ότι όταν ηρεμήσει από αυτά που τον απασχολούν θα είναι και διαφορετικός απέναντι στην ίδια. Θέλει και προσπαθεί να τον καταλάβει, να τον στηρίξει και ίσως ένα κομμάτι της παραμένει ερωτευμένο μαζί του.
Από την άλλη όμως νιώθει καταπιεσμένο θυμό και πίκρα για όλα αυτά που έχει υποστεί από την άδικη συμπεριφορά του. Έτσι τα θετικά συναισθήματα που έχει για αυτόν δηλητηριάζονται και δε νιώθει καλά μέσα στη σχέση. Καταλήγει όμως στην λανθασμένη εντύπωση ότι μπορεί να τον αλλάξει μέσα από την αγάπη της και την υπομονή της. Πιστεύει ότι για τη βία που της ασκείται κάπου φταίει και η ίδια. Βέβαια και αυτό είναι μια λάθος αντίληψη της. Δε φταίει η ίδια για τον τρόπο που επιλέγει ο σύντροφος της να την “διορθώσει” ή να τη “συνετίσει”. Ας πάρουμε για παράδειγμα ότι τον συγκεκριμένο άνθρωπο που κακοποιεί τη σύντροφο του τον “νευριάζει” κάποιος προϊστάμενος στη δουλειά του. Θα τον χτυπήσει; Αμφιβάλλω, γιατί σε αυτή την περίπτωση θα χάσει τη δουλειά του και το ξέρει. Συνεπώς όταν θέλει μπορεί να ελέγξει τις παρορμήσεις του άρα το “δεν το ήθελε να με χτυπήσει απλά έχασε την ψυχραιμία του” δεν αποτελεί πραγματική δικαιολογία.
Αυτό που πρέπει να κάνει ο θύτης είναι να δει το πρόβλημα του, να το παραδεχτεί, και να πάρει την απόφαση και την ευθύνη να αλλάξει τη συμπεριφορά του, πηγαίνοντας σε έναν ψυχολόγο, ώστε να καταλάβει τα βαθύτερα κίνητρα του. Την ανάγκη που τον ωθεί να συμπεριφέρεται έτσι.
Σε επόμενο άρθρο θα αναπτύξω περισσότερο το προφίλ της γυναίκας που ανέχεται έναν κακοποιητικό σύντροφο και τους λόγους για τους οποίους μένει σε μια τέτοια σχέση. 

Χαριέττα Λιακάκη
Ψυχολόγος MSc

scroll back to top